Blog
Dinh dưỡng phát triển não bộ (DHA, EPA, ARA)

DHA:EPA:ARA – Dinh dưỡng phát triển não bộ cho trẻ sơ sinh

Mẹ có biết não trẻ sơ sinh khi 1 tuổi có thể tăng gấp đôi kích thước so với lúc mới sinh? Đây được coi là giai đoạn vàng cần chú trọng cung cấp các axit béo DHA, EPA, ARA để trẻ phát triển não bộ và nhận thức một cách tốt nhất.

Tìm hiểu về DHA, EPA, ARA

DHA, EPA, ARA là các axit béo rất có lợi cho sức khỏe của chúng ta, đặc biệt đối với sự phát triển não bộ và nhận thức ở trẻ sơ sinh. Trong đó, DHA, EPA là axit béo omega-3 có thể tìm thấy trong sữa me, dầu cá hay tảo biển. Còn ARA (Arachidonic acid) hay AA là một dạng của omega-6 có trong sữa mẹ.

Vai trò của DHA, EPA

Theo Khuyến nghị tiêu thụ của ÚC, EFSA and WHO, chúng ta nên bổ sung chất béo omega-3 với sự kết hợp của cả DHA, EPA ở mọi độ tuổi.

Axit béo Omega-3 DHA. EPA cần thiết cho cho mọi lứa tuổi
Axit béo Omega-3 DHA. EPA cần thiết cho cho mọi lứa tuổi

Đặc biệt, mẹ bầu được khuyến khích bổ sung DHA, EPA trong thời kỳ mang thai giúp bào thai phát triển tốt hơn [1]. Bởi axit béo omega-3 cần thiết cho phát triển thần kinh của thai nhi và cải thiện cân nặng của trẻ khi chào đời.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng EPA và DHA rất quan trọng đối với sự phát triển của trẻ, bao gồm chức năng tế bào thần kinh, võng mạc và hệ miễn dịch [2].

DHA, EPA hoạt động như thế nào?

Omega-3 DHA là chất béo quan trọng nhất cho sự phát triển của não bộ ở trẻ trong giai đoạn 0-2 tuổi. Quá trình dự trữ DHA trong não bộ của thai nhi diễn ra chủ yếu trong ba tháng cuối của thai kỳ và tiếp tục với tốc độ rất cao cho đến hết 2 năm đầu của trẻ.

Vì hàm lượng DHA có được khi mới sinh tương đối thấp, nên bổ sung DHA giúp tăng trọng lượng não bộ của trẻ trong 12 tháng đầu đời này. Giai đoạn 0-12 tháng tuổi rất quan trọng để trẻ phát triển về não bộ và nhận thức, làm nền tảng phát triển trí tuệ sau này.

Hơn nữa, DHA còn giúp phát triển hoạt động của não để xử lý thông tin khi em bé bắt đầu học hỏi, ghi nhớ và giao tiếp mọi điều với bố mẹ [3].

Bé chơi đùa với mẹ
Bé chơi đùa với mẹ

Cả não bộ và mắt cần phối hợp hoạt đông với nhau để trẻ học hỏi các hành vi và xử lý thông tin mới từ môi trường​ xung quanh. Do đó, thị giác cũng cần được chú trọng bên cạnh việc phát triển não bộ của trẻ. DHA góp phần phát triển thị giác ở trẻ sơ sinh nếu chất này chiếm khoảng 0,32% trong tổng lượng chất béo trong chế độ ăn uống của trẻ cho đến khi 12 tháng tuổi [4].

Bên cạnh đó, EPA cũng quan trọng không kém DHA vì là thành phần cốt yếu cho sự phát triển chức năng truyền và nhận tín hiệu của não bộ, liên quan đến khả năng học và tập trung của trẻ sau này. Omega 3 (DHA, EPA) giảm ho do dị ứng và hen ở trẻ nhỏ, hỗ trợ hoàn thiện hệ miễn dịch hiệu quả [5].

Vai trò của DHA, ARA

Chất béo chiếm 60% trong thành phần của não bộ, trong đó DHA và ARA là các lipid chính của não [6]. Các nghiên cứu cho thấy bổ sung DHA và ARA trong giai đoạn sơ sinh tác động tích cực đến khả năng nhận thức, kết nối não bộ và miễn dịch ở trẻ.

DHA, ARA hoạt động như thế nào?

ARA là một axit béo omega 6 giúp kích hoạt dây thần kinh trong não và các chức năng khác bao gồm chức năng miễn dịch, hình thành mạch máu, phát triển xương và chức năng của tim.

Nghiên cứu chứng mình rằng 0,33% DHA kết hợp với ARA giúp cải thiện chức năng thị giác và nhận thức ở trẻ sơ sinh 10 tháng tuổi [7, 8]. Không những vậy, omega-3 DHA khi kết hợp với ARA và / hoặc EPA đã được chứng minh cải thiện tỷ lệ dị ứng và nhiễm trùng đường hô hấp trên ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi [9].

Bộ đôi DHA, ARA giúp trẻ sơ sinh phát triển não bộ hiệu quả
Bộ đôi DHA, ARA giúp trẻ sơ sinh phát triển não bộ hiệu quả

Tỷ lệ DHA: ARA tốt nhất là bao nhiêu?

Trong sữa mẹ trưởng thành có tỷ lệ DHA : ARA ~ 0,33% : 0,47% trong tổng số axit béo (~1: 1,5). Vì vậy, tỷ lệ DHA : ARA tốt nhất cho trẻ sơ sinh từ 0-12 tháng tuổi là 1 : 1,5. Các tỷ lệ 1: 2 hoặc lượng DHA cao hơn sẽ làm chậm quá trình hấp thu ARA [10].

Cả DHA và ARA cùng hoạt động để hỗ trợ lẫn nhau. Mức ARA trong sữa mẹ không thay đổi nhiều, nhưng hàm lượng DHA lại thay đổi tùy thuộc vào chế độ ăn hàng ngày của mẹ. Vì vậy, me hãy ăn thức ăn giàu DHA để cân bằng lại tỷ lệ DHA : ARA khi đang cho con bú.

Hàm lượng DHA, ARA tốt nhất cho trẻ 0-12 tháng tuổi

Từ 0-6 tháng

Ở giai đoạn 0-6 tháng tuổi, tỷ lệ DHA: ARA cho trẻ tốt nhất tương đương tỷ lệ có trong sữa mẹ ~ 1: 1,5  (0,32% và 0,47% tổng số axit béo trong sữa). Điều này đồng nghĩa với bổ sung 115 mg DHA/ ngày và 169 mg ARA/ ngày cho trẻ 6 tháng tuổi [11].

Từ 6-12 tháng

Từ 6-12 tháng, chế độ ăn chủ yếu của trẻ thường là gồm có sữa mẹ và thức ăn bổ sung (như sữa công thức hoặc thức ăn đặc).

Trường hợp phải bổ sung sữa công thức cho trẻ thì mẹ chọn sữa có DHA và ARA lần lượt ở mức 100 mg/ ngày và 140 mg/ ngày [12]. Vì hàm lượng này vẫn tương đương với hàm lượng DHA, ARA có trong sữa mẹ.

Lưu ý: Tuy nhiên, số lượng thực tế bổ sung cho mỗi trẻ có thể khác nhau tùy theo khả năng hấp thu của từng trẻ.

Nguồn DHA, EPA, ARA có ở đâu?

Thực phẩm giàu DHA, EPA cho bé
Thực phẩm giàu DHA, EPA cho bé

Tuy nhiên, cơ thể không thể tự tổng hợp các loại axit béo này nên trẻ cần bổ sung qua sữa mẹ/ sữa công thức hay từ thức ăn dặm. Các thực phẩm giàu DHA, EPA, ARA mà mẹ có thể bổ sung cho bé như:

  • Cá béo sống vùng biển sâu như cá hồi, cá trích, cá ngừ, cá mòi
  • Chiết xuất từ dầu cá
  • Động vật có vỏ (ví dụ như Hàu)
  • Tôm
  • Trứng (hàm lượng thấp)

Nếu đang trong giai đoạn cho con bú thì mẹ có thể làm giàu nguồn DHA, EPA, ARA có trong sữa mình bằng cách ăn cá béo thường xuyên hay dầu gan cá.

Các loại dầu thực vật (dầu đậu nành, dầu oliu…) cũng cung cấp các chất tiền DHA và ARA như anpha linolenic, axit linoleic, sau khi vào trong cơ thể các chất này sẽ tổng hợp thành DHA và ARA.

Nguồn tham khảo

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2621042/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3262608/
  3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26742060/
  4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20130095/
  5. http://viendinhduong.vn/vi/dinh-duong-tre-em/dinh-duong-phat-trien-tri-nao-tre-em.html
  6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5207030/
  7. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20130095/
  8. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9728984/
  9. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26613373/
  10. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5819348/
  11. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4848685/
  12. https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.2903/j.efsa.2013.3408

Xem thêm:

Giai đoạn phát triển chiều cao cho trẻ thường bị bỏ quên

Trẻ lười ăn ở giai đoạn phát triển (2 tuổi)

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
  • Attributes
  • Custom attributes
  • Custom fields
Click outside to hide the compare bar
Compare
Wishlist 0
Open wishlist page Continue shopping